ลิเกคณะระเด่น ใจดี


ข้อมูลโดยสังเขป

ประวัติความเป็นมา แรกเริ่มเดิมทีคุณตาระเด่น ใจดีกับคุณยายจอมใจ ใจดี เป็นคนพิจิตร และพิษณุโลก ซึ่งคุณตาเป็นพระเอกลิเก ส่วนคุณยายเป็นนางเอกลิเก วันหนึ่งทั้งสองชอบพอกันจึงพากันย้ายมาอยู่ที่โคราช จากนั้นได้ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี่ แรก ๆ ก็จะไปแสดงกับคณะอื่นบ้าง หลังจากนั้นจึงได้มาตั้งคณะเป็นของตัวเอง คือคณะ “ระเด่น ใจดี” จากนั้นก็เริ่มมีงาน มีสมาชิก มีลูกน้องที่รักใคร่กันมาอยู่ด้วยกัน จนเกิดเป็นคณะ “ระเด่น ใจดี” รวมระยะเวลากว่า 40 50 ปีจนถึงปัจจุบันนี้

ชื่อโต้โผหรือเจ้าของคณะ คุณระเด่น ใจดี เป็นผู้ก่อตั้งคณะ เสียชีวิตแล้ว ผู้ดูแลคณะในปัจจุบันคุณนพดล ใจดี หลานชายคนโต และคุณจอมใจ ใจดี เป็นผู้ดูแลคณะ

ชื่อพระเอก

             คนที่ 1 พระเอกบัณฑิต ใจดี

             คนที่ 2 พระเอกนพดล ใจดี

             คนที่ 3 พระเอกนพคุณ ใจดี

             คนที่ 4 พระเอกมนตรา ใจดี

             คนที่ 5 พระเอกโสภณ ใจดี

ชื่อนางเอก

             คนที่ 1 นางเอกวรรณภา ใจดี

             คนที่ 2 นางเอกฉัตรแก้ว ใจดี

             คนที่ 3 นางเอกนมนภา ใจดี

ชื่อตัวโกง

             เสกมนต์ ผลงาม

             วันชัย ใจดี

ชื่อตัวตลก

             อรชัย หรือเขี้ยวเพชร

             ยศพร พรฤาษี

             ต้นกล้า

โอกาสในการแสดง ส่วนใหญ่จะไปแสดงได้ทุกงาน ทุกโอกาส แล้วแต่เจ้าภาพจ้าง เช่น งานบวช งานวันเกิด งานศพ งานแต่งงาน

เนื้อเรื่องที่แสดง เนื้อเรื่องจะมีหลากหลายแนว ไม่ว่าจะเป็นสนุกสนาน เกี่ยวกับผี เรื่องในรั้วในวัง เรื่องชาวบ้าน เช่น เรื่องจักรพรรดิใจเพชร เสน่ห์นางโจร

รางวัลเกียรติยศ

             ได้รับรางวัลจากบริษัทโอสถสภา เป็นตัวแทนในการอัดเสียงลิเกเพื่อเผยแพร่วัฒนธรรม

             เป็นตัวแทนของประเทศไทยไปเผยแพร่วัฒนธรรมที่ประเทศอินโดนีเซีย และสิงคโปร์

ความเห็นของโต้โผ

1. ปัญหาของการประกอบอาชีพลิเกในปัจจุบัน

             เทคโนโลยีสมัยใหม่ ที่เข้ามาทำให้วัฒนธรรมเลือนลาง

             วัฒนธรรมไทยอย่างลิเกเลือนลาง แต่ก็ยังได้รับความนิยมอยู่บ้าง

             ด้านเศรษฐกิจ พอเศรษฐกิจย่ำแย่ เจ้าภาพก็ไม่ค่อยจ้างไปเล่น ทำให้งานลดลง

             เรื่องของเวลา บางครั้งเวลาที่ต้องไปเล่นไกล ๆ ซึ่งต้องใช้เวลาในการเดินทาง บางครั้งรถติดมาก ก็ทำให้ไปถึงงานช้า แต่ก็ต้องรีบเตรียมงาน รีบแต่งตัวให้เสร็จทันเวลาที่จะเริ่มแสดง

อนาคตของลิเกโคราช

             แนวโน้มในอนาคตคาดเดาได้ยาก ขึ้นอยู่กับเศรษฐกิจและความสนใจของลูกหลานแล้วก้แรงเชียร์แรงใจของคนดูว่าจะมีคนมาดูอยู่ไหม แต่ถ้าสำหรับคณะระเด่น ใจดีแล้ว เราเชื่อว่าจะยังอยู่ได้ เพราะว่ายังมีรุ่นลูก รุ่นหลานสืบทอดอีกเยอะ ลูกหลานก็ยังให้ความสนใจในด้านนี้กันอยู่ ส่วนตัวพี่เอง ตอนนี้พี่เป็นคนรับผิดชอบ พี่ก็จะทำหน้าที่หัวหน้า ทำหน้าที่ตรงนี้ให้ดีที่สุด จะพยายามถ่ายทอดวิชาความรู้ทุกอย่าง สอนน้อง สอนลูก สอนหลาน เพราะคนที่เป็นลิเก จะให้ไปเป็นอย่างอื่นมันไม่ได้หรอก มันยากนะ อย่างคุณตาพี่เอง เวลาที่ไปทำบุญที่วัดไหนก็ตามท่านมักจะอธิษฐานเสมอว่าไม่ว่าจะเกิดชาติไหนก็ขอให้ได้เป็นพระเอกลิเก เพราะท่านรักในสัมมาอาชีพนี้มาก ยังไงก็อยากฝากพี่น้อง ให้ช่วยชม ช่วยเชียร์ ช่วยเป็นกำลังแรงใจให้กับพวกเราชาวระเด่น ใจดีด้วยนะครับ เพราะนับวันคนที่จะสืบทอดก็เริ่มหายากขึ้น แต่ถ้าหากยังมีแรงเชียร์ แรงใจ คนที่เขากำลังฝึก กำลังหัด ก็จะมีกำลังใจในการฝึกต่อไป แต่ถ้าไม่มีใครมาดู มาเชียร์ ก็เหมือนกับศิลปินวาดรูป ที่เขาชอบพูดกันว่า "ศิลปินไส้แห้ง" มันก็คงไม่ต่างจากตรงนั้นหรอกครับ เพราะถ้าในเมื่อเราเล่นไปแล้ว แต่ไม่มีคนดู เราจะอยู่กันได้ยังไง เพราะฉะนั้นมันก็ต้องอาศัยที่แรงเชียร์จากคนดูด้วย รวมทั้งความใส่ใจของเด็กรุ่นหลังที่จะพัฒนา ฝึกฝนในสิ่งที่พ่อแม่ ปู่ย่า ตายายได้ฝากฝังเอาไว้ให้ ว่าจะทำออกมาได้ดีแค่ไหน อย่าคิดว่าลิเกมันเชย จริงๆแล้วการเป็นลิเกมันมีเสน่ห์นะ เพราะมันเป็นศิลปะวัฒนธรรมไทยอย่างหนึ่งที่ชาติเราไม่อายใครเขา และยังเป็นสิ่งหนึ่งที่พระเทพฯท่านโปรดมาก สำหรับตัวพี่แล้วพี่คิดว่ามันมีคุณค่าทางวัฒนธรรม ทางจิตใจ แล้วก็ในสายตาคนดูมากนะ การเป็นลิเกถึงมันจะไม่ง่าย แต่ถ้ารักที่อยากจะเป็นมันก็ไม่ยาก

ข้อมูลการติดต่อ

ที่อยู่:773 ซอย 31 ถนนสืบศิริ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา 30000

รายการอ้างอิง

  1. นพดล ใจดี. (สัมภาษณ์). 10 มกราคม 2559.
  2. อิทธิเดช ดีหนองโดน, ชนาธิป สุขสนธิสมบูรณ์ และ ชมพูนุท นอนโพธิ์. (2559). ระเด่นใจดี. นครราชสีมา: สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ สำนักวิชาเทคโนโลยีสังคม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.