ผ้าเงี่ยงนางดำ


ข้อมูลโดยสังเขป

ประวัติความเป็นมา

       ผ้าเงี่ยงนางดำ เป็นผ้าฝ้ายพื้นเมืองทอมือ เอกลักษณ์ของชาวอำเภอสูงเนิน ที่สืบทอดมากันมาตั้งแต่อาณาจักรศรีจนาศะ อาณาจักรเก่าแก่ใน อ.สูงเนิน ที่มีคนไทยโคราช และคนลาวอพยพมาจากเวียงจันทร์ ประเทศลาว มาอาศัย

ที่มาของผ้าเงี่ยงนางดำ คำว่า เงี่ยง มีความหมายว่า การแกะเอาเส้นด้ายสอดแทรกเข้าไปในเนื้อผ้า นางดำ หมายถึง ผ้าที่มีสีดำ หรือ สืทึบ เงี่ยงนางดำ ความหมายในภาษาถิ่นของ อ.สูงเนิน จ.นครราชสีมา ที่มีการผสมผสานในเรื่องของภาษา และวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งจะเรียก สีดำ หรือ สีทึบ ว่า นางดำ

       ผ้าเงี่ยงนางดำดั่งเดิม เป็นผ้าที่ทอจากผ้าฝ้าย มีลักษณะเด่นคือ ฝ้ายที่จะใช้ทอต้องนำมามัดโดยการใช้เส้นฝ้าย 3 เส้น 3 สี มาพันรวมกันให้เป็นเส้นเดียวแล้วจึงนำมาถักทอเป็นผืน

ลวดลายผ้า ประกอบด้วย 3 ส่วน

       ส่วนแรก เป็นพกสีแดงสอดลายแนวตั้ง ด้วยฝ้ายสีเหลืองขาว ซึ่งย้อมด้วยแก่นยอป่าหรือครั่ง สอดลายแนวตั้งด้วยด้ายมัดมัยสีแหลืองขาวย้อมมาจากแก่นขนุน

       ส่วนที่สอง เป็นผ้าพื้นย้อมครามสอดเส้นด้ายสีแดง

       ส่วนที่สาม เป็นชายผ้าถุง ทอด้วยด้ายเป็นแถบลายขวางสีดำย้อมด้วยลูกมะเกลือหรือสีแดง

ประโยชน์

       ผ้าเงี่ยงนางดำ เป็นผ้าสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันของอำเภอสูงเนิน มานานมากกว่า 100 ปี เนื่องจากมีน้ำหนักเบาไม่หนามาก เวลาสวมใส่จะรู้สึกสบาย แต่ถ้าเป็นงานสำคัญ จะนิยมสวมใส่ผ้าเงี่ยงนางดำที่ทอมาจากผ้าไหม

ข้อมูลการติดต่อ

ที่อยู่:กองสวัสดิการสังคม เทศบาลตำบลสูงเนิน อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา 30170
โทรศัพท์:0-4441-9795, 0-4491-9795, 0-4491-9397 ต่อ 15

รายการอ้างอิง

  1. ผลิตภัณฑ์ผ้าเงี่ยงนางดำ. สืบค้นจาก http://www.sungnoen.go.th/index.php?mo=10&art=42232458
  2. ผ้าเงี่ยงนาดำ ตำนานผ้าพื้นเมืองโคราช. สืบค้นจาก http://qsds.go.th/newqsds/file_news/803.pdf